Oogaandoeningen

VERWONDINGEN

Oogschade komt vaak voor door vreemde objecten (bv. grassprieten) in het oog. Zacht hooi is meestal geen probleem maar stro als bedding is beslist niet slim. Meestal wordt het hoornvlies, de sclera (het witte van het oog), of de conjunctiva (het roze vlees dat het oogbal omringt) beschadigd.

Een wond in de conjunctiva veroorzaakt ontsteking (conjunctivitis). Dit kan met zien als een rood verkleurde en gezwollen conjunctiva (als men het ooglid even omlaag trekt) en veel plakkerige uitscheiding uit het oog; vaak zit er een amorfe ulceratie (lijkt op rood vlees) die buiten het ooglid komt.

Een oppervlakkige schade aan het hoornvlies leidt snel tot zwelling (corneal oedeem) en ontsteking (keratitis). Het witte waas wordt snel gevormd. Dit is normaal; op deze manier wordt het oog tijdelijk afgeschermd zodat het rustig kan genezen. Men kan precies zien waar de beschadigde plekken zitten door het toedienen van een druppel kleurstof (fluoresceïne) en door het oog te bekijken met een UV lamp.

Omdat verwondingen vaak geïnfecteerd raken is het aan te raden om in zulke gevallen een antibiotica oogzalf of druppels te gebruiken (dus ook preventief). Onze eerste keus is ofloxacine (Trafloxal, zeer krachtig tegen ooginfecties), zo niet dan terramycine (alleen lokaal in het oog, de cavia mag het niet aflikken) en chloramphenicol (maar geen CAF zalf omdat het erg irriteert!).

Als de verwonding oppervlakkig is (tot ca. 30-40% van de diepte van het hoornvlies) geneest het zonder litteken. Verwondingen die dieper zijn laten meestal wit littekenweefsel achter (maar dat is veel kleiner dan het oorspronkelijke witte waas). Enkele dagen na het trauma zullen er kleine bloedvaten in het oog verschijnen; deze zorgen ervoor dat de schade gerepareerd wordt en daarna verdwijnen ze weer.

Een doorboord hoornvlies is een serieuze situatie. Vaak (maar niet altijd) gaat de oogbal lekken. Als de oogbal lekt wordt het oog vaak verwijderd (enucleatie). Echter als er geen infectie aanwezig is kan het lekende oog ook vanzelf helen. In dit geval zal de oogbal verschrompelen, gedeeltelijk opvullen met bindweefsel (phthisis bulbi), en gedeeltelijk verdwijnen achter de conjunctiva. De cavia blijft uiteraard blind aan dit oog.

 

INFECTIES

Verwondingen gaan vaak gepaard met infecties. Infecties zonder wonden zijn zeldzaam en eigenlijk alleen maar te vinden bij zwakke (immuno-deficiënte) caafjes, of bij zeer slechte hygiënische omstandigheden in de caviastal. De voornaamste oorzaak van de problemen is de Chlamydia of Candida spp. besmetting. Deze zijn vooral verantwoordelijk voor conjunctivitis. De behandeling bestaat uit oogzalven (bij voorkeur Trafloxal).

Bij grotere dieren wordt het chirurgisch gecorrigeerd, maar bij cavia’s lukt dat niet. Men kan hier alleen nog verzachtende medicijnen toedienen, zoals Opticorn zalf (met vitamine A) en flurbiprofen (Ocuflur liquid). Soms verdwijnt het vanzelf.


Opgelet: Conjunctivitis kan ook veroorzaakt worden door luchtvervuiling (stof, rook). In dit geval zal de antibiotica zalf niet helpen. De luchtkwaliteit moet verbeterd worden en de cavia moet op een stofvrije bedding zitten. Vitamine A supplementen zijn gewenst. Soms hebben cavia’s last van naar binnen gekruld ooglid (entropion), waardoor het hoornvlies geïrriteerd raakt (het leidt ook tot oedeem en waas).


 

CATARACTEN

Cataract (het troebel worden van de lens) komt vaak voor bij cavia’s. Er zijn natuurlijk verschillende soorten cataracten afhankelijk van de onderliggende oorzaken. Er bestaat geen behandeling van bestaande cataracten, maar als men de oorzaak vindt kan het proces soms vertraagd worden. Cavia’s hebben niet zo veel last van verminderde zicht; ze kunnen zich er goed aanpassen.

 

Nucleaire cataracten vormen zich in het midden van de lens door de denaturatie van lenseiwitten; vaak zijn ze donker gekleurd. Ze kunnen aangeboren zijn, of pas op een latere leeftijd ontstaan (1-2 jaar). Nucleaire cataracten (meestal bilateraal) zijn genetisch bepaald.

 

Corticale cataracten ontstaan in de omhullende laag over de lens (cortex) en breiden zich uit naar binnen toe. Meestal beginnen ze als witte punten en stralen; later wordt de hele lens opgevuld met witte kristallen. Corticale cataracten worden veroorzaakt door oogschade (alleen aan het beschadigde oog) of door suikerziekte (bilateraal). Bij suikerziekte ontstaan ze vrij snel (binnen enkele weken tot maanden); ze bestaan uit sorbitol.

 

Subcapsulaire cataracten ontstaan in de ruimte tussen de cortex en de lens, meestal als een homogeen wit waas dat steeds dikker en ondoorzichtiger wordt. Deze cataracten worden voornamelijk veroorzaakt door suikerziekte en door gebruik van steroïden (bilateraal). Bij hoge bloedsuiker wordt er sorbitol opgeslagen; dit zorgt voor de vertroebeling. Voedingsfouten zoals het voeren van melksuiker (lactose) leiden ook tot cataracten.

 


Opgelet: sorbitol cataracten kunnen ook tijdelijk ontstaan tijdens zwangerschap, om dezelfde reden als bij suikerziekte (tijdelijk hoge bloedsuiker). Deze trekken zich echter terug, omdat sorbitol langzaam afgevoerd wordt. Daarom denken we dat als suikerziekte succesvol behandeld wordt, zullen de sorbitol cataracten verminderen.


GLAUCOOM

Glaucoom (aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt) is meestal een ouderdomskwaaltje bij cavia’s. De verhoogde druk komt door een (gedeeltelijk) belemmerde afvoer van het vocht uit het oogbal. Normaal wordt de vocht afgevoerd via de hoek tussen de iris en het hoornvlies (kamerhoek), zoals aangegeven op de versimpelde tekening hieronder:

De afsluiting van de afvoer kan op twee manieren plaatsvinden:

Acuut (gesloten-hoek glaucoom, als de iris tegen het hoornvlies drukt zodat de hoek helemaal dichtgaat). Acute aanvallen gaan vaak gepaard met veel pijn, algemeen ziektebeeld en vermageren.

Chronisch (open-hoek glaucoom), waar de afvoer geleidelijk slechter wordt. Bij chronische glaucoom zal de cavia er minder last van hebben.

In beide gevallen gaan de ogen sterk uitpuilen en het dier wordt blind. De oogdruk is meestal hoger dan 20 mmHg (het kan gemeten worden bij een gespecialiseerde dierenarts). De pupil wordt permanent verwijd en ongevoelig voor lichtsignalen. Er ontstaat een wit/blauwig waas over het hoornvlies, vaak a-centrisch (aan de zijkanten, rondom de pupil). Het hoornvlies vertoont oppervlakkige ulceraties. Omdat de cavia blind is, loopt ze meer risico op oogschade bijvoorbeeld door hooisprieten, of andere objecten in de kooi. Alle beschadigingen zullen veel pijn doen, en traag en moeilijk genezen; overige ooginfecties komen ook vaker voor. De algemene gezondheidstoestand zal verslechteren.

Behandeling
Een volledige genezing is niet mogelijk; vaak worden de aangedane ogen verwijderd. We zijn echter geen voorstanders van dergelijke operaties, zeker als het om oude dieren gaat die slecht op narcose reageren. Chronische vormen behandelen we liever met geneesmiddelen (oogdruppels) die de oogdruk verlagen.

 

De cavia moet levenslang behandeld worden, 1 keer per dag met latanoprost en 2-3 keer per dag met dorzolamide. Maar de resultaten zijn al na een week zichtbaar en de behandeling is niet lastig of tijdrovend voor de baas en het dier.

MICROPHTHALMIA

Dit is een aangeboren afwijking van een of beide ogen. De ogen zijn afwezig of zeer klein; natuurlijk is de cavia blind. Het wordt veroorzaakt door foutief fokken (inteelt, fokken van schimmel x schimmel, dalmatian x dalmatian of schimmel x dalmatian).

 

XEROPHTHALMIA

Xerophthalmia of keratitis sicca, is een droog oog syndroom.

De traanklieren (uni- of bilateraal) functioneren niet goed zodat het oog uitdroogt. Dit leidt tot chronische keratitis en groot ongemak voor het dier. Het oog is klein en bedekt door wit waas. Onbehandeld zal het hoornvlies ernstige schade oplopen zodat het oog zal gaan lekken.

Xerophthalmia is vaak aangeboren, of ontstaat vlak na de geboorte en wordt geassocieerd met vitamine A gebrek. Het gaat gepaard met algemene ondervoeding (te weinig moedermelk) en zwakte.

Behandeling bestaat uit een vitaminerijk dieet (vitamine A of caroteen supplementen), oogzalfjes (Opticorn, Vidisic, Lacritube) en speciale preparaten toedienen in het oog (retinoic acid).
Het probleem zal langzaam verdwijnen met leeftijd.

 

 

Bronvermelding: Marumoto Veterinary – AltiCure.nl

Laat een bericht achter...