Pyometra (baarmoederontsteking)

Een pyometra (baarmoederontsteking) is een bacteriële infectie van de baarmoeder. ‘Pyo‘ betekent pus en ‘metra‘ betekent baarmoeder, pyometra is dus een baarmoeder gevuld met pus.

Afbeeldingen: pyometra bij een caviazeugje van ruim 3 jaar (post-mortem)

Onder invloed van het hormoon progesteron gaat de baarmoeder slijm (mucus) produceren, die dan in de baarmoederholte wordt opgestapeld. Het hormoon progesteron vermindert ook de spieractiviteit van de baarmoeder waardoor de baarmoeder minder samentrekt en als gevolg minder geledigd wordt. Dit aandeel van de baarmoederontsteking noemen we Cysteuse Endometrium Hyperplasie of korter C.E.H. Dit is meestal al een voorbode van een beginnende baarmoederontsteking.
Daarnaast dringen vaak bacteriën (Escherichia Coli) via de darmen de vagina of van de urinewegen in en kunnen een secundaire infectie veroorzaken bovenop de C.E.H. Wanneer deze bacteriën aanwezig zijn dan spreken we van een pyometra (een baarmoeder vol etter).

 


Alle caviazeugen die hun baarmoeder nog intact hebben kunnen een pyometra ontwikkelen. Naarmate het zeugje ouder wordt, wordt de kans op een pyometra groter.


Oorzaak
Zeugen produceren tijdens een zwangerschap of bronscyclus het hormoon progesteron. Door deze hoge progesteron-spiegel is een zeugje vatbaarder voor een infectie van de baarmoeder. Het baarmoederslijmvlies verandert door de hormonale invloed en er kan cysteuze endometrium hyperplasie (CEH) ontstaan (zwelling van het baarmoederslijmvlies waarin zich ook cysten kunnen ontwikkelen). Dit veranderde slijmvlies kan vervolgens ontstoken raken door bacteriën die vanuit de vulva de cervix binnentreden. Door deze bacteriële infectie worden grote aantallen witte bloedcellen aangetrokken die samen een grote hoeveelheid pus vormen.

Symptomen
veel drinken en veel plassen
lusteloosheid/lethargie
koorts
niet eten
pussige witgele tot roodbruine uitvloeiing uit vulva (enkel bij de zgn. ‘open’ pyometra)

Een ‘gesloten’ pyometra heeft een gesloten baarmoedermond (cervix) waardoor de pus zich ophoopt in de baarmoeder en er niet uit kan. Deze vorm van ontsteking is de gevaarlijkste. De baarmoeder kan gemakkelijk scheuren vanwege de hoge druk door de pusvorming, met een buikvliesontsteking, shock en zelfs sterfte tot gevolg. Bij een gesloten pyometra is de kans op ontdekking door de eigenaar ook aanzienlijk kleiner, daar er geen waarneembare pus-afscheiding zichtbaar is vanuit de vulva.

Diagnose
De beste manier om bij een cavia een baarmoederontsteking te diagnosticeren is door middel van echografisch onderzoek. Soms kan een pyometra ook ontdekt worden door middel van röntgenfoto’s of bloedonderzoek.

Behandeling
Afhankelijk van de ernst (gesloten of open pyometra) en de lichamelijke toestand van het diertje kan overwogen worden om antibiotica in te zetten. Bij een gesloten pyometra heeft dit echter weinig tot geen zin, bij een open pyometra is de kans van slagen groter met een antibioticakuur maar relaps van een ontsteking blijft altijd aanwezig. Als de lichamelijke toestand van de cavia het toelaat, kan men overwegen om een ovariahysterectomie (verwijdering van baarmoeder en eierstokken) uit te voeren.

Prognose
Ovariahysterectomie is niet zonder gevaren en een volledig herstel van de cavia is mede afhankelijk van ernst van de ontsteking en de algehele conditie. Maar indien het zeugje te lang met een pyometra rondgelopen heeft, kunnen de nieren en lever onherstelbaar beschadigd zijn door de toxische stoffen die in de bloedstroom terecht gekomen zijn.

Cavia’s zijn uitermate kwetsbare dieren en iedere operatieve ingreep kent de nodige risico’s, niet alleen tijdens, maar vaak ook na de ingreep. Daarom is goede nazorg eens zo belangrijk dan de operatie zelf.

 

Bronvermelding AltiCure.nl